Skip to main content

Elektrik Elektronik Genel Bilgi Notları

ELEKTRİK ELEKTRONİK GENEL BİLGİ NOTLARI -1

Elektrik elektronik genel bilgi notları nedir ? Bir elektronikçi genel olarak nelere hakim olmalıdır ? Elektrik elektronik denilince akla gelen genel kurallar ve bilgiler nelerdir ya da neler 0lmalıdır ? Bu ve benzeri sorulara cevap aradığımız Elektrik Elektronik Genel Bilgi Notları -1 adlı yazımızlar karşınızdayız.

ELEKTRİK ELEKTRONİK GENEL BİLGİ NOTLARI İNCELEME

Direnç Renk Kodları

Siyah : 0

Kahverengi : 1

Kırmızı : 2

Turuncu : 3

Sarı : 4

Yeşil : 5

Mavi : 6

Mor : 7

Gri : 8

Beyaz – Altın – Gümüş – (Belirsiz)

Not : SoKaKTa SaYaMaM

Elektronik Devre Elemanları ;

Köprü Diyot : AC Giriş -> DC Çıkış

Zener Diyot : Ufak genlikli sabit referans voltajı için..Devreye bu sebeple ters bağlanırlar

Foto Diyot : Optoelektronik devre elemanı , devreye ters bağlanırlar..

Transistör : NPN (Ok aşağı -> E üzerine) , PNP (Ok yukarı -> E üzerinden)

JFET : Gerilim kontrollü akım kaynağı gibi çalışır..

Transformatör ; sarım sargısına ‘Spir’ denir..

(( Yarım Dalga Doğrultmaç ;

AC -> DC dönüşüm için en kolay yöntemdir.220 rms -> 12Vrms’e dönüşür örneğin..

Vpeak(tepe) : √2 x 12 = 17V

Tek bir alternans kullanılmaktadır.. ))

Tam Dalga Doğrultmaç ;

e (Elektronlar) -> (-)’den (+)’ya doğru hareket ederler..

Akım daima (+) uçtan (-) uca doğru hareket eder.

Voltmetre daima devreye paralel bağlanır..

Ampermetre daima devreye seri bağlanır..

Zamana bağlı olarak periyodik bir şekilde yön ve şiddet değiştiren akım (AC) alternatif akımdır.

Frekans : Tel çerçevenin sn’deki 360 derece dönme sayısıdır..

Periyod : T = 1/f

Alternans : Bir saykıl pozitif ve negatif alternanslardan oluşur..

Skaler Nicelikler :

Kütle (m) , Zaman (t), Enerji (E), İş (w) , Güç (p) , elektrik yükü (q), Hacim (V), Alan (S), Uzunluk (L), Sürat (s) , Yol (d)

Vektörel Nicelikler :

Kuvvet (F), Yer değiştirme (x) , Hız (v) , İvme (a) , Moment (m)

İyonizasyon : Valans elektronunu kaybetme işlemidir.Atom pozitif şarjla yüklenmiş olur.

Doping : İletkenliği kontrolü artırmak için saf yarı iletken malzemeye katkı maddesi eklenir.Buna doping adı verilir.P ve N tipi malzeme birarada kullanılırsa PN birleşimi (Junction) veya PN ekleme olur.

Zener Diyot : En çok regülasyonda kullanılır.Gerilimi kararlı kılar.Ters polarma altında çalışmalıdır ve kırpıcı devrelerinde kullanılır.

Şotki (Schottky) Diyot : Çok yüksek frekanslarda anahtarlama elemanıdır..

Pin Diyot : Modülasyon elemanıdır ve zayıflatma uygulamalarında kullanılır.

Transistör Ölçümü :

E – B – C : EB arası : 0,7  , BC arası : 0,7 ve EC arası : 1,2

Kondansatör ; herhangi bir ortamda aralarında belirli bir uzaklık olan ve üzerilerinde eşit ve zıt yükü olan iki iletkenin oluşturduğu sisteme denir..

1uF = mikrofarad : 10-6

1nF = nanofarad : 10-9

1pF = pikofarad : 10-12

Lojik Devreler ;

Binary  : 1 <-> 0

Decimal : 10’luk sayma sistemi

Bit : Binary Digit (100000010101 gibi.) En soldaki 1 MSB , en sağdaki ise LSB (most significant + least …)

Octal : 8’lik sayma sistemidir.

Köprü Tipi Tam Dalga Doğrultma ; Çıkıştan alınan DC gerilim girişe uygulanan AC gerilimin 0,9’u kadardır.

78XX , 79XX -> Regüle Devresi serisidir.

Çıkış işaretindeki dalgalanmaya ‘ripıl’ denir..(ripple)

AC gerilim doğrultma : Köprü diyot

Filtreleme işlemi : Kondansatör

Regüle etme : Zener , transistör , entegre

LDR sağlamlık testi ; Aydınlıkta düşük direnç , karanlıkta yüksek direnç

PTC sağlamlık testi ; soğukta düşük direnç , ısınınca yüksek direnç

Köprü Diyot sağlamlık testi ; AC giriş uçları her iki yönde yüksek direnç , DC çıkış uçları bir yönde yüksek diğer yönde ise düşük direnç gösterir.

Transistör tipi belirleme : Multimetre ‘Ohm’ konumuna alınır.B ucuna (+) prob , C ve E ucunada (-) prob değdirilir.Eğer küçük direnç okunur ise transistör NPN , yüksek direnç ise PNP denir.

78MXX çıkış akımı ; 0,5 Amper

78XX çıkış akımı ; 1 Amper

79XX ise ; Negatif çıkışlı regülatördür (-)

Average AC voltajı ; 0,637xPeak ve 0,9Xrms

RMS AC Voltajı  ; 0,707xPeak ve 1,11 x Average

Peak AC Voltajı ; 1,414XRMS ve 1,57xAverage

Seri Kondansatör ; Ct = 1/ (1/C1)+(1/C2)…

Paralel ; C1+C2+C3

RPM = 120 x (Frekans / Kutup Sayısı)

Proximity Sensör : Fiziksel dokunma olmadan cismi tespit eden sensörlerdir..Katı cisimler ; örnek : metal , cam,plastik…Işık sensörü , basınç sensörü , barkod sensörü ..

Indüktif Sensör : Kullanım alanı  ; noncontact metalik hedeflerdir.Bakır alimünyum,metaller..Mantık ; oscillator tespit edildiğinde metal konum değiştirir.Metalin cinsine göre de mesafe değişir.

Kapasitif Proximity Sensör ; kağıt , cam , sıvı, yün vb.. Indüktif’e benzerdir.Farkı ise , kapasitif sensör elektromanyetik alan yerine elektrostatik alan üretir(İletken olan/olmayan malzemelerde..)

ELEKTRİK ELEKTRONİK GENEL BİLGİ NOTLARI SONUÇ : 

Bugün Elektrik Elektronik Genel Bilgi Notları adlı yazımızı sizlerle paylaştık.Umuyorum faydalı bilgiler edinmişsinizdir.Kaldığımız yerden devam ediyoruz.

İyi Çalışmalar

Soru Cevaplarla Elektrik Elektronik -4

SORU CEVAPLARLA ELEKTRİK ELEKTRONİK ÖĞREN -4

Merhabalar ; Soru cevaplarla elektrik elektronik öğren serisinde dördüncü yazımız ile karşınızdayız.Bu seride 20’şer adet soru ve cevaplarını sizlerle paylaşmaya çalışacağım.Umuyorum faydalı olacaktır.Elektrik Elektronik öğrenmek adına güzel bir adım olmaya başladığını düşünmekteyim.

SORU CEVAPLARLA ELEKTRİK ELEKTRONİK -4

1) Frenleme sırasında enerjiden tasarruf etmek için hangi frenleme kullanılmalıdır ?

a) Dinamik

b) Plugging

c) Rejeneratif

d) Hiçbirisi

Cevap : Rejeneratif frenleme enerjisi , frenleme esnasında kaynağa geri verilir.

2) Asenkron motorları vb. çalıştırmak adına kullanılan invertörlerin V/f kontrol kavramı nedir ?

a) Sabit tork işlemleri

b) Hız değişikliği

c) Manyetik kayıp azaltımı

d) Harmonik eliminasyon

Cevap : Tork T ∝ φ  ve Akış ∝  V/f. Bu durumda akışı sabit bir değerde tutarsak , torkda sabit bir değerde olacaktır.

3) Aşağıdakilerden hangisi elektrikli frenleme yöntemleri arasındadır.

a) Plugging

b) Dinamik

c) Rejeneratif

d) Hepsi

Cevap : Frenleme , motoru kasıtlı olarak durdurma işlemidir.Frenleme , gürültü , sıcaklık artışı , bakım ve onarımını içeren mekanik bir sisteme entegredir.Bu etkileri azaltmak adına ise elektrikli frenleme kullanılır.Şıklarda ifade edilenler elektrikli frenleme sisteminin farklı tipleridir.Elektrikli frenleme etkilidir ancak tek başına motoru etkin bir şekilde durduramaz.Bu sebeple elektrikli frenleme , etkili frenleme sistemi haline gelen mekanik frenleme ile gelir.Rejeneratif frenlemede motor beslemeyi geri besler.Motorun takılmasında ilk önce yavaşlama ve ters yönde dönme eğilimi vardır ve ardından da mekanik frenleme devreye girer.Bu sebeple yukarıdakilerin hepsi doğrudur.

4) Seri motorlarda aşağıdaki frenlemelerden hangisi mümkün değildir ?

a) Rejeneratif frenleme

b) Dinamik frenleme

c) Karşı akım frenleme

d) Rheostat frenleme

Cevap : Rejeneratif frenleme durumunda geri emf, besleme voltajından daha büyüktür.Seri motorda arka emf , besleme voltajını aşamaz.Böylece rejeneratif frenleme mümkün değildir.

5) Besleme voltajının polaritesi hangi tür frenlemede tersine çevrilir ?

a) Rejeneratif frenleme

b) Dinamik frenleme

c) Plugging

d) Hiçbirisi

Cevap : Motor çalışırken , besleme voltajının polaritesi tersine çevrilir ki frenleme tipi karşı akım frenlemesi/tıkanması olarak adlandırılır.Bu durumda dönüş yönü tersine çevrilir ve motor torkunun yönü de tersine çevrilir.

8) VVVF kontrolün tam formu nedir ?

a) Değişken voltaj Var frekansı

b) Var değişken voltaj frekansı

c) Değişken Var voltaj frekansı

d) Değişken voltaj değişken frekansı

Cevap : VVVF değişken voltaj frekans kontrolü anlamına gelir.VVVF hız kontrolünün etkisi tork-hız eğrisinin şeklini korumaktır ancak hız ekseni boyunca kaydırmak anlamındadır.VVVF kontrolü için , tork-hız eğrisinin şekli tüm frekanslarda aynı olduğundan , kayma hızı (rpm) aynı olduğunda , bir indüksiyon motorunun torkunun aynı olduğunu izler.VVVF kontrolü ile , mümkün olan hız aralığı , nominal hızın yaklaşık %10 ile %150’sidir.

9) Çalışabilmesi için bir asansör sürücüsü neye ihtiyaç duyar ?

a) Sadece bir quadrant

b) İki quadrant

c) Üç quadrant

d) Dört quadrant

Cevap : Asansör sürücüsünün çalışabilmesi için dört quadrant(çeyrek) çalışması gerekmektedir.Asansör tahriki dört quadrantta çalışır(1. quadrant) , ileri frenleme (2. quadrant) , ters çalışma (3. quadrant) ve geri/ters frenleme (4. quadrant)

10) Elektrik sürücülerinin temel elementi nedir ?

a) Elektrik motoru

b) Kontrol sistemi

c) Elektrik motoru ve kontrol sistemi

d) Yukarıdakilerden hiçbiri

Cevap : Hareket kontrolü için kullanılan sistem veya motor elektrikli sürücü olarak adlandırılır.Bu nedenle de bir elektrikli süücünün temel elemanları elektrik motoru ve kontrol sistemidir.

11) Alan akısı değişimi ile hız kontrolü nedir ?

a) Sabit güç sürücüsü

b) Sabit tork sürücüsü

c) Değişken güç sürücüsü

d) Yukarıdakilerden hiçbirisi

Cevap : Alan akısı değişimi , değişken tork ve sabit güç sürücüsü çalışmasına neden olmaktadır.

12) Bir motor 50 mm’lik bir ısınma süresi sabitine sahiptir.Motor tam ölçekli/skala çalıştığında , son sıcaklık artışı 80 C derecedir ve motor tam yükte çalışırsa , 1 saat sonra sıcaklık artışı ne olur ?

a) 55.9 C derece

b) 58 C derece

c)56 C derece

d) 60 C derece

Cevap : t/tH = 60/50 =1.2 , Bu durumda Ʈ = 80 x (1 – e-1.2) = 55.9o olacaktır.

13) Sabit tork sürücü için hangi hız kontrol yöntemi tercih edilmektedir ?

a) Saha kontrolü

b) Armatür voltajı kontrolü

c) Mekanik yükleme sistemleri

d) Yukarıdakilerden hiçbiri

Cevap : Belirli bir hıza kadar olan hızların , armatür voltajını kontrol ederek , elde edilebileceğini biliyoruz.Bu sebeple , nominal hızın ötesindeki hızlar , asla armatür voltajı kontrolü ile elde edilemez.Bu amaçla da alan akımı azalır.Alan akısının azalması daha az üretilen tork ile sonuçlanır.Ancak , güç aynı kalır.Bu sebeple alan kontrolü sabit güç kontrolü olarak adlandırılır.Armatür akısının azaltılması daha az üretilen güce yol açar.Ancak , tork aynı kalır.Bu nedenle , armatür voltaj kontrolü sabit tork kontrolü olarak adlandırılır.

14) Değişken frekans beslemelerinde çalışırken , AC motorları ne için değişken bir voltaj ihtiyacı duyar ?

a) Yalıtımın korunması için

b) Saturasyon etkisinden korunmak için

c) İnvertörün kabiliyetlerinin gelişmesi için

d) Tristörün dV/dt’den korumak için

Cevap : Asenkron motor karakteristikleri , frekans değiştirildiği zaman uygulanan voltajın sürücü tarafından orantılı olarak ayarlanmasını gerektirir.Örnek olarak , bir motor 50 Hz’de 440 voltta çalışacak şekilde tasarlanmışsa , frekans 25 Hz’e düştüğünde uygulanan voltaj 230 Volt’a düşürülmelidir.Böylece hertz başına voltaj oranı sabit bir değere ayarlanmalıdır(bu durumda 440/50 =8.8).Değilse , çekirdekteki saturasyon/doygunluk sebebi ile makine kısa sürede mıknatıslaşabilir ve ardından da motoru çalıştırmak durumunda motor zarar görebilir.

15) Hangi sistem otomatik kontrol sistemi olarakta bilinir ?

a) Açık çevrim kontrol sistemi

b) Kapalı çevrim kontrol sistemi

c) A ve B (ikiside doğru)

d) A ve B (İkiside yanlış)

Cevap : Çıkışın istenen çıkış değerini korumak için girdi miktarı üzerinde bir etkisi olduğu kontrol sistemi , kapalı çevrim kontrol sistemi olarak adlandırılır.Açık çevrim sistemi , bir geri bildirim sağlayarak kapalı döngü sistemi olarak değiştirilebilir.Geri bildirim sağlama , bozulmalar nedeni ile çıktı üzerindeki değişimleri otomatik olarak düzeltir.Böylece kapalı döngü kontrol sistemi de otomatik kontrol sistemi olarak ifade edilmiş olur.

16) Sinüzoidal sinyal bir analog sinyaldir , neden  ?

a) Negatif ve pozitif peak noktalar arasında bir dizi değere sahip olabileceği için

b) Yarım döngü için negatiftir.

c) Yarım döngü için pozitiftir.

d) Pozitif ve negatif değerlere sahip olduğu için

Cevap : Analog sinyal sürekli bir sinyaldir ve dijital sinyalde ayrı ayrı olan bir sinyaldir.Sinüzoidal bir sinyal , zamana göre sürekli bir sinyaldir.Bu nedenle sinüzoidal sinyal analog bir sinyaldir.A şıkkı doğru yanıt olacaktır.

17) FPGA ne anlama gelir ?

a) Alan Programlanabilir Kapı Dizisi

b) İleri Programlanabilir Kapı Dizisi

c) İleri Paralel Kapı Dizisi

d) Alan Paralel Kapı Dizisi

Cevap : FPGA (Field Programmable Gate Array ) Alan programlanabilir kapı dizisi , kullanıcının talebine göre ayarlanabilen milyonlarca mantık geçitten oluşan yeniden yapılandırılabilir bir donanımdır.Ayrıca mikro kontrolörlere kıyasla çok daha yüksek frekansa sahiptirler.

18) Bir FPGA’nın programlanabilmesi adına hangi dil kullanılabilir ?

a) Verilog

b) VHDL

c) A ve B (ikiside doğru)

d) Hiçbiri

Cevap : Verilog ve VHDL , FPGA’ların programlanması adına kullanılan donanım tanımlama dilleridir.

19) 8085 mikroişlemcide kaç adet pin vardır ?

a) 30

b) 39

c) 40

d) 41

Cevap : Intel 8085 NMOS mikroişlemci 8 bit 40 pin IC’dir.Bu 40 pinli birleşik devre tek bir LSI çip üzerinde üretilen bir paket içerisindedir.Intel 8085 , çalışma için tek bir +5V DC güç kaynağı kullanır.Saat hızı yaklaşık olarak 3MHz’dir.Saat döngüsü ise 320 ns’dir.80 adet temel komut ve 246 işlemci kodu vardır.

20) 8085 mikroişlemcisinde , RST6 komut aktarım programı çalıştırması aşağıdakilerden hangi konuma aittir ?

a) 0030H

b) 0024H

c) 0048H

d) 0060H

Cevap : 6 x 8 = (48)10 = 0030H olacaktır.

SORU CEVAPLARLA ELEKTRİK ELEKTRONİK ÖĞREN -4 SONUÇ : 

Bugün Soru Cevaplarla Elektrik Elektronik Öğren  adlı serinin dördüncü yazısını sizlerle paylaştık.Umuyorum faydalı olmuştur.Serinin beşinci yazısında görüşmek üzere.

İyi Çalışmalar

Soru Cevaplarla Elektrik Elektronik -2

SORU CEVAPLARLA ELEKTRİK ELEKTRONİK ÖĞREN -2

Merhabalar ; Soru cevaplarla elektrik elektronik öğren serisinde ikinci yazımız ile karşınızdayız.Bu seride 20’şer adet soru ve cevaplarını sizlerle paylaşmaya çalışacağım.Umuyorum faydalı olacaktır.Elektrik Elektronik öğrenmek adına güzel bir adım olacağı düşüncesindeyim.

SORU CEVAPLARLA ELEKTRİK ELEKTRONİK -2

1) İndüktör ani olarak neyin değişimine izin vermez ?

a) Akım

b) Voltaj

c) Güç

d) Yukarıdakilerden hiçbirine

Cevap : Bir indüktör boyunca oluşan voltajın ifadesi ; V = L x di/dt’dir.Ani olarak akımın değişmesi, di’nin dt -> 0’da değişeceği anlamına gelir(dt sıfıra yaklaşır).Böylece ani akım değişimi demek sonsuz voltaj anlamına gelir ki bu yüzden mümkün ani akım değişimi mümkün değildir.

2) Kondansatör ani olarak neyin değişimine izin vermez ?

a) Akım

b) Voltaj

c) Güç

d) Yukarıdakilerden hiçbirine

Cevap : Bir kondansatör üzerindeki akımın ifadesi ; i = C x dv/dt’dir.Ani gerilim değişikliği için sonsuz bir akım gereklidir ki bu da pratik olarak mümkün değildir.Bir kapasitör devresi , sonlu zaman sabiti değerine sahiptir.Bu sebeple voltaj değişimi mümkün değildir.

3) İdeal voltaj kaynağının iç direnci neye eşittir ?

a) Sıfır

b) Sonsuz

c) Sonlu

d) 100 ohm

Cevap : İdeal voltaj kaynağı , iletilen akımdan bağımsız olarak belirtilen voltaj ile enerji sağlar.Yani voltaj düşüşü sıfırdır ve dirençte sıfırdır.Dahili olarak seri direncin maksimum voltaj elde etmek adına minimum olması gerekmektedir.Bu durumda cevap sıfır olmalıdır.

4) İdeal akım kaynağının iç direnci neye eşittir ?

a) Sıfır

b) Sonsuz

c) Sonlu

d) 100 ohm

Cevap : İdeal akım kaynağı , yük boyunca gerilimden bağımsız olarak belirtilen akımda enerji verir.Maksimum akımı sağlamak adına iç direnç çok yüksek olmalıdır.Bu durumda cevabımız sonsuz olacaktır.

5) Nodal(Düğüm) analiz nerelere uygulanabilir ?

a) Düzlemsel ağlara

b) Düzlemsel olmayan ağlara

c) Hem düzlemsel hem de düzlemsel olmayan ağlara

d) Ne düzlemsel olan ne de düzlemsel olmayan ağlara

Cevap : Bir elektrik şebekesinin farklı düğümlerinde nodal analiz uygulanır.Dolayısıyla  düzlemsel veya düzlemsel olmayan devrelerle ilgili  bir problem yoktur.Bu sebeple hem düzlemsel hemde düzlemsel olmayan ağlar için uygulanabilir.

6) Mesh analiz(Ağ Analizi) nerelere uygulanabilir ?

a) Düzlemsel ağlara

b) Düzlemsel olmayan ağlara

c) Hem düzlemsel hem de düzlemsel olmayan ağlara

d) Ne düzlemsel olan ne de düzlemsel olmayan ağlara

Cevap : Ağ analizi , döngü analizinden başka bir şey değildir.Bu ağdaki farklı döngüler için uygulanmaktadır ve ağ düzlemsel olmalıdır.Düzlemsel olmayan ağlar döngü denklemini oluşturamaz.

7) Süperpozisyon teoremi aşağıdakilerden hangileri için geçerli değildir?

a) Akım hesaplamaları

b) Voltaj hesaplamaları

c) Güç hesaplamaları

d) Yukarıdakilerden hiçbiri

Cevap : Süperpozisyon teoremi sadece gerilim ve akımların hesaplanması için kullanılmaktadır.Güç hesaplamaları için geçerli değildir.Süperpozisyon teoremi , birden fazla bağımsız kaynağa sahip olan herhangi bir doğrusal çift yönlü devrede , dalların herhangi birindeki cevabın bireysel kaynaklardan kaynaklanan cevapların cebirsel toplamına eşit olduğunu belirtirken , kaynakların geri kalanı iç direnci ile değiştirildiğini belirtir.Bu sebeple süperpozisyon teoremi sadece doğrusal miktarlar için geçerlidir.Oysa güç doğrusal olmayan bir miktardır.Formül = P = I2 x R

Bu nedenle süperpozisyon teoremi , güç hesaplamaları için geçerli değildir.

8) Uyarıma karşı karşılıklılık teoremini uygulamanın oranı/birimi nedir ?

a) Ohm

b) İletkenlik birimidir.

c) Herhangi bir birimi yoktur

d) Ya Ohm ya da Mho(iletkenlik birimi)’dir.

Cevap : Karşılıklılık teoreminin uygulandığı koşullar şunlardır ; Uyarım oranına cevap , Ohm ya da Mho olmalıdır.Ağ sadece tek bir bağımsız kaynaktan yapılmalıdır.Bir ağın birçok bağımlı kaynağı olduğunda , karşılıklılık teoremi uygulanamaz.Bu durumda ‘d’ şıkkı doğru cevap olacaktır.

9) Hangi miktar voltmetre ile ölçülmelidir ?

a) Akım

b) Voltaj

c) Güç

d) Hız

Cevap : Voltmetre potansiyel farkı veya voltajı ölçmek için kullanılan yüksek dirençli bir cihazdır.Ölçüm için paralel bağlanması gerekmektedir.

10) Hangi miktar 1KWh’luk bir birimden oluşur ?

a) Enerji

b) Zaman

c) Güç

d) Yük

Cevap : 1 kWh , 1 saat boyunca 1kW(1000 watt) direnç ile kullanılan enerji miktarıdır.Enerji = Güç x Zaman

Bu durumda ‘Enerji’ doğru cevap olacaktır.

11) Aşağıdakilerden hangisinde birim yoktur ?

a) Geçirgenlik

b) Mıknatıs akısı

c) Manyetik duyarlılık

d) Dielektrik sabitesi

Cevap : Manyetik duyarlılık , bir malzemenin bir dış manyetik alan tarafından manyetize edilme derecesidir ki dolayısıyla SI sisteminde boyutsuzdur.’C’ şıkkı doğru cevap olmalıdır.

Formül = Xm = M / H (Burada Xm = Manyetik duyarlılık , M = manyetizasyon derecesi , H= Manyetik alan derecesidir.)

12) Aşağıdakilerden hangileri , SI birimi olan WATT’dan oluşur ?

a) Kuvvet

b) Yük

c) Akım

d) Güç

Cevap : SI güç birimi watt’dır ve İskoç mühendis James Watt tarafından keşfedilmiştir.Güç , elektrik enerjisinin tüketim oranıdır.Yani saniyedeki Joule eşdeğeridir.Bu durumda yanıt ‘güç’ olacaktır.

13) Kirchhoff’un akımlar yasası aşağıdaki prensiplerden hangisi ile çalışır ?

a) Yüklerin korunması kanunu

b) Enerjiin korunması kanunu

c) Her ikiside

d) Yukarıdakilerden hiçbiri ile

Cevap : Kirchhoff’un akımlar yasası , bir elektrik devresinde , bir düğüme giren toplam akımın düğümden ayrılan toplam akıma eşit olduğunu belirtir.Bu yüklerin korunumu yasası ilkesi üzerinde çalışmaktadır.Akım , yük oranıdır.Yani , bir düğüm üzerinde yük korunur.

14) Kirchhoff’un voltaj yasası aşağıdaki prensiplerden hangisi ile çalışır ?

a) Yüklerin korunması kanunu

b) Enerjiin korunması kanunu

c) Her ikiside

d) Yukarıdakilerden hiçbiri ile

Cevap : Kirchhoff’un voltaj yasası , bir döngüdeki gerilimlerin cebirsel toplamının sıfır olduğunu belirtir.Bu enerjinin korunumu ilkesi üzerinde çalışır.Voltaj potansiyeli olarak ve bu yasa , bir döngü boyunca toplam potansiyel kazanç ve toplam potansiyel kayıpların sıfır olduğunu belirtir.

soru cevaplarla elektrik elektronik öğren -2

15) Süper ağ analizi hangi durumda kullanılır ?

a) Akım kaynağı dalları iki ağ için ortaktır

b) İdeal voltaj kaynağı referanssız iki düğüm arasında bağlanmıştır.

c) Her ikiside

d) Hiçbiri

Cevap : İdeal veya bağımlı bir akım kaynağı iki kafes için ortak olduğunda , süper ağ analizi kullanılarak çözüm bulmak mümkündür.Süper ağ analizi , iki ağın ortak bir unsur olarak bir akım kaynağına sahip olduğu karmaşık bir devreyi veya ağı analiz etmek için ağ analizi kullanmak yerine daha iyi bir tekniktir.Süper örgü analiz tekniğinde , akım kaynağı süper ağın iç alanıdır.Bu sebeple, ağda mevcut olan her mevcut kaynak için bir tane ağ sayısını azaltabiliyoruz.Bu nedenle süper örgü analizi kullanmaktayız.Ki bu durumda cevap ‘A’ şıkkı olacaktır.

16) Süper düğüm tekniğini ne zaman kullanırız ?

a) Mevcut kaynak dalları iki ağ için ortaktır.

b) İdeal voltaj kaynağı , referans olmayan iki düğüm arasında bağlanır.

c) İdeal voltaj kaynağı , referans olmayan düğüm ve referans arasına bağlanır.

d) Yukarıdakilerin hepsi

Cevap : İdeal bir voltaj kaynağı  veya bağımlı bir voltaj kaynağı , iki referans düğüm arasına bağlandığında , çözüm analizi tekniği kullanılarak çözüm bulmak mümkün değildir.Ardından süpernode analiz tekniğini uygulamaktayız.Bu durumda doğru cevap ‘b’ şıkkı olacaktır.

17) RMS değeri aşağıdakilerden hangisine göre tanımlanır ?

a) Isıtma etkisi

b) Yük transferi

c) Akım

d) Voltaj

Cevap : RMS (Root mean square) değeri dalga formlarının ısınma etkisine göre tanımlanır.AC devrede ısı dağıtılan değeri DC devrelerinde dağıtılan ısı ile aynı olması , rms değeri olarak adlandırılır ve burada hem AC hemde DC devreleri eşit birer direnç değerlerine sahiptir.Cevabımız burada ‘A’ şıkkı olacaktır.

18) Aşağıdakilerden hangisi ortalama değer tanımıdır ?

a) Voltaj

b) Isıtma etkisi

c) Akm

d) Yük transferi

Cevap : Devredeki yük aktarımına göre ortalama değer tanımlanmaktadır.AC devredeki yük transferine eşit olan voltaj , AC devredeki yük aktarımına da eşittir.AC ve DC devreleri eşit bir direnç değerine sahip olduğu ve eşit zamanlarda çalıştırıldığı sürece , AC’nin ortalama değeri olarak adlandırılırlar.Bu durumda doğru yanıt ‘d’ seçeneği olacaktır.

19) Simetrik bir dalga formu için bir tam döngünün ortalama değeri nedir ?

a) 1

b) 1.11

c) 2.22

d) 0

Cevap : Simetrik dalga formu için , hem pozitif yarı çevrim hem de negatif yarı çevrim aynıdır.Bu sebeple ortalama değer bulunurken , bu iki yarım döngü iptal edilmektedir ve böylece simetrik dalga formu için ortalama değer sıfır olmaktadır.Gerçekte , 0’dan 2π’ye kadar olan bir tam döngü üzerinde entegrasyon sıfırdır.Bu sebeple yanıt ‘d’ şıkkı olacaktır.

20) Form faktörü , hangi durumda peak faktörüne eşittir ?

a) Kare dalga

b) Üçgen dalga

c) Testere dişi dalga

d) Yukarıdakilerden hepsi

Cevap : Alternatif bir akım dalga formunun form faktörü , rms değerinin ortalama değere oranıdır.Peak faktör , dalga formunun tepe genliği ,dalga formunun rms değerine bölünür.Kare dalga formu , form faktörü ve peak faktörü için aynıdır ve değeri birdir.Bu durumda yanıt ‘A’ şıkkı olacaktır.

SORU CEVAPLARLA ELEKTRİK ELEKTRONİK ÖĞREN -2 SONUÇ : 

Bugün Soru Cevaplarla Elektrik Elektronik Öğren  adlı serinin ikinci yazısını sizlerle paylaştık.Umuyorum faydalı olmuştur.Serinin üçüncü yazısında görüşmek üzere.

İyi Çalışmalar

Soru Cevaplarla Elektrik Elektronik

SORU CEVAPLARLA ELEKTRİK ELEKTRONİK ÖĞREN -1

Merhabalar ; Soru cevaplarla elektrik elektronik öğren serisine başlıyoruz.Bu seride 20’şer adet soru ve cevaplarını sizlerle paylaşmaya çalışacağım.Umuyorum faydalı olacaktır.Elektrik Elektronik öğrenmek adına güzel bir adım olacağı düşüncesindeyim.

SORU CEVAPLARLA ELEKTRİK ELEKTRONİK

1)  Eğer 1 A akım bir devre üzerinden akarsa, devre içerisinde akan elektron sayısı kaçtır ?

a) 0.625 x 1019

b) 1.6 x 1019

c) 1.6 x 10-19

d) 0.625 x 10-19

Cevap : Bir elektronun yükü 1.6×10-19’dur.Eğer 1A akım akıyorsa , bir saniyede 1 coulombluk yük akıyor anlamına gelir.

1A = 1 / 1.6 x 10-19 = 0.625 x 1019 doğru cevaptır.

2 ) Bir iletkenin özdirenci neye bağlıdır ?

a) İletkenin alanına

b) İletkenin uzunluğuna

c) Materyalin çeşidine

d) Yukarıdakilerden hiçbiri

Cevap : Özdirenç , birim hacimdeki bir malzemenin bir küpünün iki karşıt yüzü arasındaki direnç olarak tanımlanan , malzemenin bir özelliğidir.Bu nedenle özdirenç , bireysel olarakta bir malzemenin benzersiz , o materyale özel bir özelliğidir ve herhangi bir malzemenin boyutuna bağlı değildir.

Formül olarak ; p = m / (n x e2 x T)’dir.Burada p , dirençtir.m ve e , bir elektronun kütlesi ve yüküdür.T ise , relaxation time dediğimiz gevşeme süresidir.Tüm bunlar bir malzemenin özellikleridir ve uzunluk , kesit alanından bağımsızdır.Yani materyalin çeşidine bağlıdır diyebiliriz.

3 ) Çapı d ve uzunluğu I olan bir iletkenin direnci R Ω’dur.İletkenin yarıçapı yarıya inerse ve uzunluğu iki katına çıkarsa , direnç ne olur ?

a) R Ω

b) 2R Ω

c) 3R Ω

d) 8R Ω

Cevap : Direnç kanunu gereğince , iletkenin direnci , enine kesit alanı ile ters orantılıdır.Yani , iletkenin kesit alanının çapı ile ters orantılıdır.Yine direnç kanununa göre , iletkenin direnci iletkenin uzunluğu ile doğru orantılıdır.

Formül = R = p x L / ((π x d2)/4)  , Ryeni = 2 x p x L / ((π x d2)/16) , Ryeni = 8R olacaktır.

4 ) 1 dakika içerisinde 10A akım taşıyan bir devreden ne kadarlık coulomb yükü geçer ?

a) 10

b) 60

c) 600

d) 1200

Cevap  : 1 A akım , saniyede 1 Coulomb yükünün akması anlamındadır.Bu 1 dakika ya da 60sn’de 10A akımın 10A x 60 = 600 coulomb olacağı anlamına gelmektedir.

5) 5V’luk bir kondansatör 0.1C’luk bir yük taşıyorsa , kapasitesi nedir ?

a) 0.02 F

b) 0.5 F

c) 0.05 F

d) 0.2 F

Cevap : Bir kapasitörün kapasitesi Q/V ile ifade edilir.Q kondansatörün yüküdür ve V ise kondansatörün voltajıdır.

Buradan ; C = Q/V = 0.1 / 5 = 0.02 C olacaktır.

6) Yüksek bir kapasitans değeri elde etmek için , dielektrik ortamın dielektrik sabitesi nasıl olmalıdır ?

a) Düşük

b) Sıfır

c) Yüksek

d) Tek

Cevap : Kapasitans ifadesi şu şekilde verilir  ; C = ԑxA/d

Burada , ԑ ortamın dielektrik sabitesi, geçirgenliğidir.Dolayısıyla , bir kapasitörün kapasitansının , dielektrik olarak kullanılan ortamın geçirgenliği ile doğru orantılı olduğu görülmektedir.Bu sebeple , yüksek bir kapasitans değeri elde etmek için , dielektrik ortamın geçirgenliğide yüksek olmalıdır.

7) Her biri 40µ olan dört kondansatör paralel olarak bağlanırsa, sistemin eşdeğer kapasitansı ne olur ?

a) 160 µF

b) 10 µF

c) 40 µF

d) 5 µF

Cevap : Bir kapasitörün empedansı , kapasitans değeri ile ters orantılıdır.Paralel bağlı devre elemanlarının eşdeğer empedansının karşılığı , her bir elemanın empedansının karşılıklı toplamıdır.

Ceq = C1 + C2 + C3 + C4 -> Ceq = 40 µF + 40 µF + 40 µF + 40 µF  = 160 µF  olacaktır.

8) Her biri 5 µF olan 5 kapasitör seri olarak bağlanmıştır.Sistemin eşdeğer kapasitansı ne olur ?

a) 5 µF

b) 25 µF

c) 10 µF

d) 1 µF

Cevap : Devre elemanlarının sayıları seri olarak bağlandığında , eşdeğer kombinasyonun empedansı serideki tüm elemanların empedans toplamıdır.Yine burada kapasitans empedans ile ters orantılıdır.Bu sebeple , kapasitörler seri olarak bağlandığında ;

1 / Ceq =  1/C1 + 1/C2 + 1/C3 + 1/C4 + 1/C5 -> 1/Ceq = 1/5µF + 1/5µF + 1/5µF + 1/5µF + 1/5µF

Ceq = 1 µF

9) 1 F teorik olarak neye eşittir  ?

a) 1 Ohm dirence

b) 1V’un 1 C’a oranına

c) 1C’un 1V’a oranına

d) Yukarıdakilerden hiçbiri

Cevap : 1 Farad kapasitans , 1 Volt potansiyel fark uygulandığında , 1 Coulomb yükü depolamak için gerekli dielektrik ortamın kapasitesi olarak tanımlanır.Bu şekilde kapasitans , yükün gerilime oranı olarak ifade edilir.Formül = Q = CV.Yani , C şıkkı doğru yanıttır.

10) Direnç birimi ne ile ifade edilir ?

a) Ω

b) Ω-metre

c) Ω/metre

d) Ω/m2

Cevap : Direnç = R = pL/A => p = RA/L => (Ω x metre x metre)/metre = Ω-m doğru cevaptır.

11) İndüktördeki anlık güç ne ile orantılıdır ?

a) Anlık akım ve akım değişim oranının bir sonucu

b) Anlık akımın karesi

c) Akım değişim oranının karesi

d) İndüktörün sıcaklığı

Cevap : İndüktör boyunca anlık voltaj , indüktörün bir sonucu ve içerisindeki akım değişim hızı olarak ifade edilir.Güç , akım ve voltajın bir sonucudur.Bu sebeple, bir indüktördeki anlık güç , anlık akımın sonucu ile o andaki değişim hızı ile orantılıdır.

Formül = VL = L x di/dt = L x (anlık akım)

12) Bir indüktör üzerinde indüklenen voltaj nasıl ifade edilir ?

a) İndüktansı ve içerisinden akan akımın bir sonucudur.

b) İndüktansının o andaki akımına oranıdır.

c) Akımın indüktansına oranıdır.

d) İndüktansın bir sonucu ve aynı zamanda içerisindeki akım değişim oranıdır.

Cevap : İndüktördeki anlık voltaj , indüktansın bir sonucu ve aynı zamanda içerisinden akan herhangi bir akım değişikliğine izin vermediğinden akımın değişim hızı olarak ifade edilir.Bir indüktördeki indüklenen voltajın ifadesi ; VL = L x di/dt’dir.Cevap d şıkkıdır.

13) Dielektrik ortamın mutlak geçirgenliği nasıl ifade edilir ?

a) ԑ0

b) ԑr

c) ԑr/ ԑ0

d) ԑ ԑr

Cevap : Ortamın nispi geçirgenliği (ԑr) , ortamın gerçek geçirgenliğinin hava veya vakumun mutlak geçirgenliğine oranı olarak tanımlanır.Mutlak hava veya vakum geçirgenliği ԑolarak ifade edilir.Dolayısıyla , dielektrik ortamın mutlak geçirgenliği , ortamın nispi geçirgenliğinin ve hava veya vakumun mutlak geçirgenliğinin sonucu olarak ifade edilir.

Formül = ԑr = ԑ/ ԑ0 , ԑ= ԑ0 x ԑr

14) Manyetik akı birimi nedir ?

a) Newton

b) Amper

c) Weber

d) Tesla

Cevap : Manyetik akı birimi , ünlü bilim adamı Wilhelm Eduard Weber’in(1804-1897) adından gelmektedir.Manyetik akı da Maxwell adında bir başka birime sahiptir. 1 Maxwell = 10-8 Weber’dir.

soru cevaplarla elektrik elektronik öğren

15) Belirli bir ağdaki tüm elemanlar lineer ise ,süperpozisyon teoreminde tutulursa, uyarım ne olur ?

a) Yalnızca DC

b) Yalnızca AC

c) AC veya DC

d) Impulse(Dürtü)

Cevap : Süperpozisyon yöntemi , hem AC hem de DC olarak voltaj ya da akımları hesaplamak için kullanılabilir.Devre doğrusal ise , hem AC hemde DC uyarma için tutar.Ancak süperpozisyon teoremi , güç hesaplamaları için geçerli değildir.Yanıt bu durumda C şıkkı olacaktır.

16) Bir köprüde , dedektörün ve kaynağın konumları değişirse, köprü hala dengeli olarak kalacaktır.Bu durum hangi teorem ile açıklanabilir ?

a) Karşılıklılık Teoremi

b) Thevenin Teoremi

c) Norton Teoremi

d) Kompanzasyon Teoremi

Cevap : Uyarım ve cevapları değiştirdiğimiz halde uyarım cevabı sabit ise , karşılıklılık teoremi verilen örnek için doğru cevaptır.

17) Eğer P yıldız bağlı bir sistemin gücü ise bu durumda eşdeğer üçgen bağlı bir sistemin gücü ne olacaktır ?

a) P

b) 3P

c) P/3

d) Yukarıdakilerden hiçbiri

Cevap : Yıldız ya da üçgen bağlantıda güçler aynı olacaktır.

Formül = Yıldız ya da üçgen için güç = √3 x VL x IL olacaktır.

18) Aşağıdakilerden hangileri aktif elemanlardır ?

a) Voltaj kaynağı

b) Akım kaynağı

c) İkiside

d) Yukarıdakilerden hiçbiri

Cevap : Aktif elemanlar uzun süre ya da ideal olarak sonsuz zaman için enerjiyi bağımsız olarak sağlayabilmektedir.Hem voltaj hemde akım kaynağı aktif elemanlardır ve bir devrenin enerjisini değiştirebilirler.

19) Aşağıdakilerden hangileri pasif elemanlardır ?

a) Direnç

b) Ampul

c) İkiside

d) Yukarıdakilerden hiçbiri

Cevap : Eleman, enerjiyi bağımsız olarak sağlayamadığında , pasif eleman olarak adlandırılır.Hem direnç hemde ampul pasif elemanlardır ve bir devrenin enerji seviyesini yükseltemezler.

20) İdeal bir indüktördeki güç kaybı ne kadardır ?

a) Maksimum

b) Minimum

c) Sıfır

d) Sonsuz değer

Cevap : İdeal indüktörün iç direnci sıfırdır.Direnç olmadığı için herhangi bir güç kaybı da olmamalıdır.Saf indüktörün dirençli bir bileşeni yoktur ki bu nedenle aktif güç dağılımı sıfırdır.

SORU CEVAPLARLA ELEKTRİK ELEKTRONİK ÖĞREN SONUÇ : 

Bugün Soru Cevaplarla Elektrik Elektronik Öğren -1 adlı serinin ilk yazısını sizlerle paylaştık.Umuyorum faydalı olmuştur.Serinin ikinci yazısında görüşmek üzere.

İyi Çalışmalar