Skip to main content

Elektriksel Ölçü Birimleri |DC Devre Dersleri -3

ELEKTRİKSEL ÖLÇÜ BİRİMLERİ NEDİR ?

Elektriksel ölçü birimleri nedir ? Elektriksel ölçü birimlerinde kullanılan kısaltmalar nelerdir ? Elektriksel ölçü birimlerinin kendi aralarındaki dönüşümleri nasıldır ? Bu ve benzeri sorulara yanıt aradığımız Elektriksel Ölçü Birimleri adlı yazımızla karşınızdayız.

Başlayalım.

ELEKTRİKSEL ÖLÇÜ BİRİMLERİ

Gerilim, akım ve direnç ifadesi için kullanılan standart elektriksel ölçüm birimleri sırasıyla Volt [V], Amper [A] ve Ohm [Ω] ‘dır.

Bu elektriksel ölçüm birimleri, SI temel ünitelerden türetilen diğer yaygın kullanılan elektrik üniteleriyle SI Sistemi olarak da bilinen Uluslararası (metrik) Sistemi temel almaktadır.

Bazen elektriksel veya elektronik devrelerde ve sistemlerde, ölçülen miktarlar çok büyük veya çok küçük olduğunda, bu standart elektriksel ölçüm birimlerinin katları veya alt katları (kesirleri) kullanılması gerekir.

Aşağıdaki tabloda, elektrik formüllerinde ve bileşen değerlerinde kullanılan bazı standart elektriksel ölçü birimleri listesi verilmektedir.

Parametre Birim Sembol Tanım
Voltaj Volt V ya da E Elektrik potensiyel birimi V = I x R
Akım Amper I ya da i Elektrik akım birimi I = V / R
Direnç Ohm R ya da Ω DC Direnç birimi R = V / I
İletkenlik Siemen G ya da ℧ Direnç karşıtlığı G = 1 / R
Kapasitans Farad C Kapasitans birim C = Q / V
Yük Coulomb Q Elektrik yük birimi Q = C x V
İndüktans Henry L ya da H İndüktans birimi Vl = -L x (di/dt)
Güç Watt W Gücün birimi P = VxI ya da I^2 x R
Empedans Ohm Z AC Direnç birimi Z^2  = R^2 + X^2
Frekans Hz Hz Frekans birimi f = 1 / T

Katlar ve Alt Katlar

Elektrik ve elektronik mühendisliğinde karşılaşılan maksimum değer ile standart bir elektrik ünitesinin minimum değeri arasında çok çeşitli değerler vardır. Örneğin, direnç 0,01Ω’den düşük veya 1,000,000Ω’den yüksek olabilir. Standart birimin katlarını ve alt kurallarını kullanarak, ondalık basamağın konumunu tanımlamak için çok fazla sıfır yazmak zorunda kalmayız. Aşağıdaki tablo isimlerini ve kısaltmalarını vermektedir.

Ön ek Sembol Çarpan 10’un katı
Terra T 1,000,000,000,000 10^12
Giga G 1,000,000,000 10^9
Mega M 1,000,000 10^6
Kilo k 1,000 10^3
None(yok) None(yok) 1 10^0
Centi  c 1/100 10^-2
Milli m 1/1,000 10^-3
Micro µ 1/1,000,000 10^-6
Nano n 1/1,000,000,000 10^-9
Pico p 1/1,000,000,000,000 10^-12

Direnç, Akım veya Gerilim birimlerini veya birimlerin katlarını görüntülemek için örnek olarak kullanacağız:

1kV = 1 kilo-volt – bu 1.000 Volt’a eşittir.

1mA = 1 mili-amp – bir Amperin binde birine (1/1000) eşittir.

47kΩ = 47 kilo-ohm – 47 bin Ohm’a eşittir.

100 uF = 100 mikro-farad – 100 milyonuncuya (100 / 1.000.000) bir Farad’a eşittir.

1kW = 1 kilo-watt – 1.000 Watt’a eşittir.

1MHz = 1 mega hertz – bir milyon Hertz’e eşittir.

Bir önekten diğerine dönüştürmek için iki değer arasındaki farkla çarpmak veya bölmek gerekir. Örneğin, 1MHz’i kHz’e dönüştürün.

Yukarıdan biliyoruz ki 1MHz bir milyon (1.000.000) hertz’e eşittir ve 1kHz’in bin (1.000) hertz’e eşittir, yani bir 1MHz, 1kHz’den bin kat daha büyüktür.

O zaman Mega-hertz’i Kilo-hertz’e dönüştürmek için mega-hertz’i bin ile çarpmamız gerekir, çünkü 1MHz 1000 kHz’e eşittir.

Aynı şekilde, kilo-hertz’i mega-hertz’e dönüştürmemiz gerekirse, bine bölmemiz gerekir.Çok daha basit ve daha hızlı bir yöntem, çoğaltmanız veya bölmeniz gerekip gerekmediğine bağlı olarak ondalık noktayı sola veya sağa taşımak olacaktır.

Yukarıda gösterilen “Standart” elektriksel ölçü birimlerinin yanı sıra, başka birimler de aşağıdaki gibi diğer değerleri ve miktarları belirtmek için elektrik mühendisliğinde kullanılır:

• Wh – Watt-Saat, Bir süre boyunca bir devre tarafından tüketilen elektrik enerjisi miktarı.Örneğin, bir ampul bir saat boyunca yüz watt elektrik tüketebilir.Genellikle şu şekilde kullanılır: Wh (watt-saat), kWh (Kilowatt-saat), 1.000 watt-saat veya MWh (Megawatt-saat), 1.000.000 watt-saat.

• dB – Desibel, Desibel, Bel’in onda bir birimidir (sembol B) ve voltaj, akım veya güçte kazancı temsil etmek için kullanılır.DB olarak ifade edilen bir logaritmik ünitedir ve genellikle amplifikatör, ses devreleri veya hoparlör sistemlerindeki giriş/çıkış oranını temsil etmek için kullanılır.

Örneğin, bir giriş voltajının (VIN) bir çıkış voltajına (VOUT) dB oranı 20log10 (Vout/Vin) olarak ifade edilir.DB’deki değer, kazancı temsil eden pozitif (20dB) veya birlik kaybını temsil eden negatif (-20dB), yani giriş = 0dB olarak ifade edilen olabilir.

• θ – Faz Açısı, Faz Açısı, voltaj periyodu ile aynı dalga periyoduna sahip akım dalga şekli arasındaki derece farkıdır.Bu bir zaman farkı veya zaman kaymasıdır ve devre elemanına bağlı olarak “öncü” veya “gecikmeli” değere sahip olabilir.Bir dalga formunun faz açısı derece veya radyan olarak ölçülür.

• ω – Açısal Frekans, çoğunlukla AC devrelerde, iki veya daha fazla dalga formu arasındaki Fazör İlişkisine Açısal Frekans (sembol ω) denir.Bu, saniyede radyan, rad/s birimli açısal frekans 2πƒ olan döngüsel bir ünitedir.

Bir döngünün tam devri 360 derece veya 2π, dolayısıyla yarım devir 180 derece veya  π rad olarak verilir.

• τ – Zaman Sabiti, Bir empedans devresinin Zaman Sabiti veya lineer birinci dereceden bir sistem, bir Step Response girişine tabi tutulduğunda çıkışın maksimum veya minimum çıkış değerinin% 63.7’sine ulaşması için geçen süredir. Bu reaksiyon zamanının bir ölçüsüdür.

ELEKTRİKSEL ÖLÇÜ BİRİMLERİ SONUÇ :

Bugün Elektriksel Ölçü Birimleri adlı yazımızı sizlerle paylaştık.Umuyorum faydalı birtakım bilgiler edinmişsinizdir.

İyi Çalışmalar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.