Skip to main content

Mantıksal Sensörler -1

MANTIKSAL SENSÖRLER NEDİR ?

Mantıksal sensörler ve devreleri nedir ? Mantıksal sensörlerin mantığı nedir ve mantıksal sensörler neleri içerir ? Bu ve benzeri sorulara yanıt aradığımız Mantıksal Sensörler Nedir adlı yazımızla karşınızdayız.

Başlayalım.

MANTIKSAL SENSÖRLER

Sensörler plc’nin çalışmanın , işlemlerin durumunu tespit etmesini sağlarlar.Mantıksal sensörler , TRUE ya da FALSE olarak o anki durumu tespit eder , tepki verirler.Örnek verecek olursak  ;

Inductive proximity : Sensörün etrafında herhangi bir metal var mı ?

Capacitive proximity : Sensörün etrafında herhangi bir dielektrik nesne var mı ?

Optical presence : Nesne ışık demetini kırıyor mu ya da ışığı yansıtıyor mu ?

Mechanical contact : Nesne anahtara değiyor mu ?

Sensör Kabloları :

Sensör herhangi bir mantıksal <-> lojik olarak değişim algıladığında , plc’e giden sinyal üzerinde bir değişim olmak zorundadır.Bu değişim ; akım , voltaj ya da ON/OFF şeklinde olabilir.Bazı durumlarda sensörler direkt olarak , plc’i atlayarak , yükü anahtarlamak için de kullanılabilirler.

Tipik sensör çıkışları ya da plc’e girişleri şu şekilde olabilir ;

Sinking/Sourcing : Akımı on/off olarak değiştirirler.

Plain switches : Voltajı on/off olarak değiştirirler.

Solid State Relays : AC çıkışları anahtarlarlar, değiştirirler.

TTL (Transistor Transistor Logic) : Lojik levellerde 0V ve 5V kullanır.

Anahtarlar :

Sensör çıkışları ile ilgili basit bir örnek verelim ; Anahtar ve röle örneği .

mantıksal sensörler nedir - plc eğitimi

 

Bu örnekte ; NO (Normally open <-> Normalde açık) kontak anahtarı Input 0.1’e bağlanmıştır.Röle çıkışı ile sensör de ayrıca gösterilmiştir.Sensor ayrıca mutlaka enerjilendirilmelidir ve bu sebeple de V+ ve V- terminalleri güç kaynağına bağlanmıştır.

Algılanabilen bir şey tespit edildiğinde ,sensör çıkışı aktif olacaktır.Bunun anlamı ise röle çıkışı kapanacak ve akım akışı başlayacaktır.Ve bu çıkış resimde de görüleceği üzere Input 06’ya bağlanmıştır ki bu durumda Input 06 Aktif / High / On olacaktır.

MANTIKSAL SENSÖRLER NEDİR SONUÇ : 

Bugün mantıksal sensörler ile ilgili yazımızı sizlerle paylaştık.Alt dallarında TTL , SSR , Sinking/Sourcing gibi birçok farklı kavram bulunan Mantıksal Sensörlerin ikinci yazısında da bahsekonu kavramları işleyeceğiz.Umuyorum faydalı bir yazı olmuştur sizler için.

İyi Çalışmalar

PLC İçin Röle Nasıl Seçilmelidir ?

PLC İÇİN RÖLE SEÇİMİ NASIL YAPILMALIDIR ?

Plc için röle seçimi nasıl yapılır ? Röle seçiminde meydana gelebilecek problemler nelerdir ? Röle seçiminde önemli kriterler nedir ? Bugün Plc İçin Röle Seçimi Nasıl Yapılmalıdır adlı yazımızla karşınızdayız.

Başlayalım.

PLC İÇİN RÖLE SEÇİMİ

Röleler kontrol mantığında(control logic) için nadiren kullanılsa da, büyük güç yüklerini değiştirmek için vb. gereklidirler.

Röleler için kullanılan bazı önemli terminolojilere bir bakalım ;

Kontaktör – Büyük akım yüklerini değiştirmek için özel rölelerdir.

Motor Starter – Temelde aşırı yük rölesine sahip seri kontaktörlerde çok fazla akım çekildiğinde enerjiyi kesmek için kullanılırlar.

Ark Bastırma – Herhangi bir röle açıldığında veya kapatıldığında, bir ark oluşacak ve sıçrayacaktır.Bu büyük röleler ile birlikte büyük bir problem haline gelebilir.

AC anahtarlama rölelerinde bu sorun gerilim sıfıra gittiğinde röleyi açarak aşılabilir ( negatif ve pozitif arasında geçiş).

DC yükler de ise DC yük değiştirirken bu sorun bastırmak için açma sırasında basınçlı gaz üflenerek ark oluşumu minimize edilebilir.

AC bobinleri – Normal bir bobin AC bir güç , enerji tarafından kullanılıyorsa, kontaklar açıkken titreşim meydana gelecektir  ve AC güç frekansında iken kapanacaktır.

Bu sorunun üstesinden ise röle iç yapısına röle üreticileri tarafından  bir gölgeleme kutbu ekleyerek gelinir.

Röle seçerken ya da röle çıkışlarını seçerken en önemli husus , PLC için , nominal akım ve gerilimdir.

Nominal voltaj aşılırsa kontaklar erken yıpranır ya da voltaj çok yüksekse yangın çıkma olasılığı muhtemeldir.

Anma akımı, kullanılması gereken maksimum akımdır ve kontrol edilmesi , dikkat edilmesi gerekir.

Bu sınır aşıldığında ise ,cihaz daha sıcak olacak ve bu sıcaklık artacaktır ya da cihaz kısa süre içerisinde bozulacaktır.

Nominal değerler tipik olarak hem AC hem de DC için verilmektedir.

Her ne kadar DC değerleri AC’den düşükse olsa da kullanılan gerçek yükler nominal değerlerin altındaysa röleler sıkıntısız olarak ve belirli bir süre olmaksızın iyi ve sorunsuz bir şekilde çalışmalıdır.

Değerler az miktarda aşıldığında ise rölenin ömür boyu bu duruma göre kısalacaktır. Değerleri önemli ölçüde yani sınırı fazlasıyla aşmak, ani arıza ve kalıcı hasar bırakacaktır.Burada  unutmamalıyız ki röleler de minimum değerler de çalışabilir ki bu durumda  düzgün bir çalışma ve uzun ömür sağlamak için ayrıca önem arz eder.

Nominal Gerilim – Bobin için önerilen çalışma gerilimidir.

Daha düşük seviyeler olursa da bu durum çalışmama gibi sorunlara sebep olabilir.

Nominal Akım – Bir hasar oluşmadan önceki maksimum akımdır (ısınma veya erime)

PLC İÇİN RÖLE SEÇİMİ NASIL YAPILMALIDIR SONUÇ : 

Bugün Plc İçin Röle Seçimi Nasıl Yapılmalıdır adlı yazımızla karşınızdaydık.Umuyorum faydalı bilgiler edinmişsinizdir.

İyi Çalışmalar

PLC Giriş ve Çıkışları Nedir | PLC Mantığını Anlamak

PLC GİRİŞ VE ÇIKIŞLARI NEDİR ? 

Plc giriş ve çıkışları nedir ? Plc girişleri ve çıkışları nasıl aktif olur ve plc içerisinde nasıl bir voltaj döngüsü vardır ? Plc giriş/çıkış mantığı nedir ? Bu ve benzeri sorulara yanıt aradığımız Plc Giriş ve Çıkışları Nedir adlı yazımızla karşınızdayız.

Başlayalım.

PLC GİRİŞ VE ÇIKIŞLARI

Halihazırda birçok plc konfigürasyonu vardır piyasada.Fakat bunların her biri için geçerli olan yaygın komponentler ve konseptler bulunmaktadır.Bunlara hızlıca bir göz atalım.

Power Supply(Güç Kaynağı) : Plc içerisinde ya da harici dışardan bir birimde olabilir.Burada yaygın olan gerekli voltaj seviyeleri , 24VDC, 120Vac ve 220Vac’dir.

CPU(Merkezi işlem ünitesi): Burası tüm işlemlerin yürütüldüğü ve depolandığı alandır.

I/O (Giriş/Çıkış) : PLC işlemleri ve durumları için gerekli bilgilerin geldiği ya da aktarıldığı birimler , terminallerdir.

Indicator Lights (İşaret ışıkları) : Burası plc’nin güç , çalışma , hata gibi bilgilerin görüleceği , izlenebileceği ışıklardır , bildirimlerdir.

plc giriş ve çıkışları nedir

 

Plc Output(Çıkışlar) ;

Selenoid valfler  servo motorlar  motor starterları, röleler , solid state röleler vb. Olabilir.

Plc Inputs(Girişler);

Burada girişler genel olarak sensörler , butonlar vb. olmaktadır.Plc’e girişler birkaç farklı şekilde gelebilmektedir ancak basit olarak bunları AC ve DC girişler olarak ayırabiliriz.

Sourcing ve Sinking olarak duyacağınız 2 farklı durum söz konusudur.

Sinking : Aktif olduğunda , akım cihazdan çıkarak toprağa akar.

Sourcing : Aktif olduğunda , akım besleme kaynağından cihaza ve cihaz üzerinden toprağa akar.

NPN -> Sinking

PNP -> Sourcing olarak adlandırılır.

PNP , daha popüler olarak kullanılmaktadır.

Inputs (Girişler) :

Plclerde girişler standart olarak 8 giriş/16 giriş olmaktadır.

Burada input<->giriş kartların enerji girişleri ;

12-24 VDC

100-120 Vac

10-60 VDC

12-24 Vac/VDC

5VDC (TTL)

200-240 Vac

48 VDC

24 VAC olabilmektedir.

PLC girişleri için bir besleme gereklidir yani bizim sensörümüz , butonumuz vs. girişlere bir enerji göndererek aslında girişi aktif ederler.Bu sebeple genel olarak sensör , buton vb. dışarıda harici olarak beslemesi sağlanmalıdır.

Aynı zamanda PLC’lerin COM <-> COMMON uçlarına dikkat edilmelidir.Burada COM uçları bazen (- <-> 0VDC) olarak bazende (+ <-> +24VDC) olarak bağlanabildiğini görmekteyiz.Bazen ise burada 220VAC görebilirsiniz.Bu tamamen plc donanımına bağlıdır.

Dikkat : Burada toprak ile common yani ortak ucu karıstırmayın lütfen .. İkisi birbirinden farklı şeyler ve ikisinide aynı yere bağlamayın.

Ek olarak plc için girişlerin lojik seviyelere çekilmesi gerekmektedir.Burada plc içerisinde bir devre bulunmaktadır.Giriş ve çıkışlar için +5V’a dönüştürülen ya da +5V’dan dönüştürülen bir enerji durumu söz konusudur.Devreyi resim üzerinde görebilirsiniz.

Çıkış Modülleri :

Harici güç kaynakları çıkış kartlarına bağlıdır ve bu kartlar her bir çıkış için enerjiyi açar ya da kapatır.Tipik çıkış voltajları ;

120 VAC

24 VDC

12-48 VAC

12-48 VDC

5 VDC(TTL)

220 VAC

Bu kartlar da genel olarak 8-16 çıkışa sahip olacak şekilde üretilirler fakat bu rakamlar 4 – 6 vb. gibi çıkış rakamlarına sahipte olabilirler.

Çıkışlar ; röle , transistör ya da triyak olabilir.Röleler daha esnek çıkış cihazlarıdır.Röleler hem DC hemde AC sinyali çıkış olarak kullanabilir ve çevirebilirler.

Transistör çıkışlar DC çıkış ile sınırlandırılmış olup triyak çıkışlar ise AC çıkışlar ile sınırlandırılmıştır.

Plc kendi içerisinde 5VDC lojik enerjiyi de çevirmektedir..Resim üzerinde devreyi görüntüleyebilirsiniz.

Dikkat :

Eğer yanlışlıkla AC sinyal DC transistor çıkışa bağlandıysa , bu çıkış pozitif olarak yarım saykıl kadar aktif olacaktır ve eksik/düşük voltaj ile çalışıyor görünecektir.Eğer DC sinyal , AC triyak çıkışa bağlanırsa , aktif olacak ve çalışacaktır ancak tüm plc’yi kapatana kadar bu enerjiyi kesemezsiniz.

Not :

Transistör yarıiletkeni ayarlanabilir bir valf gibi davranır.Kapatıldığında her iki yöndede akım akışını bloklar , engeller.Tekrar aktif olduğunda , açıldığında ise tek yönde akım geçişine izin verir.Burada normal olarak transistör üzerinde iki şekilde de voltaj kaybı görülür.

Triyak ise , 2 SCR gibi , birbirine  bağlıdır ve AC akım için akım her iki yönde de güzel bir şekilde akabilir.Triyak için en önemli fark , eğer triyak aktif edilirse veya kapatılırsa , akım akışı tamamlanana kadar kapanmaz yani halıhazırda akan akımın tamamen bitmesini bekler.Ki bu durumda AC akım için iyidir çünkü akım her bir yarım saykılda durur ve terslenir ki bu DC akım da olmaz.Bu sebepledir ki triyak On olarak kalır.

PLC GİRİŞ VE ÇIKIŞLARI NEDİR SONUÇ : 

Bugün Plc giriş ve çıkışları nedir adlı yazımızla karşınızdaydık.Plc ile ilgili genel bilgileri aktarmaya ve mantığını anlamaya devam ediyoruz.Umuyorum faydalı bir yazı olmuştur.

İyi Çalışmalar